Wat is de belangrijkste sleutel tot geluk?

Door: Hein Zegers

Deze keer klinkt ze wel erg ambitieus, onze Ockhamvraag – de vraag die we wetenschappelijk proberen te beantwoorden, zo eenvoudig mogelijk, maar niet eenvoudiger dan dat: wat is de belangrijkste sleutel tot het geluk? “Het resultaat van mijn levenslang geluksonderzoek kan je in drie woorden samenvatten”, zegt Professor Christopher Peterson. Hij pauzeert even… voor een extra dramatisch effect. En zegt dan met een warme glimlach: “Other People Matter.” Andere mensen zijn belangrijk (Peterson, 2011).

In de beginjaren van de Positieve Psychologie ontwierp Martin Seligman (2004) het zogenaamde ‘Authentic Happiness model’, waarbij hij drie verschillende ‘pijlers van geluk’ onderscheidde: positieve emotie, engagement en zin. Nu is de Positieve Pychologie een dynamische wetenschap. Gelukkig maar. Er komen steeds meer en meer nieuwe empirische onderzoekresultaten bij. Daaruit bleek dat dit model met drie pijlers toch iets té eenvoudig bleek. Vooral één element bleek in dit model te ontbreken. Dit kwam telkens opnieuw uit onderzoek naar voren. Dankzij dit voortschrijdende inzicht hield Seligman (2011) een aantal jaren later het PERMA-model boven de doopvont. Het grootste verschil met het vorige model? De letter R in PERMA. Die staat voor ‘Relationships’; verbondenheid met anderen.

What makes you happy? Qu’est-ce qui vous rend heureux? Was macht Sie glücklich?

Ook in mijn eigen onderzoek werd ik ooit met deze realiteit geconfronteerd. Voor een pilotstudie ben ik in verschillende landen in verschillende talen mensen gaan bevragen over geluk. Daarbij was de standaardvraag respectievelijk: Wat maakt u gelukkig? What makes you happy? Qu’est-ce qui vous rend heureux? Was macht Sie glücklich? Nu wil het toeval dat in al deze talen het woordje ‘u’ zowel enkelvoud als meervoud kan zijn; het kan ‘u als individu’ betekenen, maar ook ‘u als groep, jullie’. In westerse landen als Nederland en België antwoordden de meeste mensen met: “Wel, wat mij gelukkig maakt, is …” Maar in een aantal Zuid-Amerikaanse, Afrikaanse en Aziatische landen begon het antwoord op ‘wat maakt u gelukkig?’ vaak met: “Wel, wat ons gelukkig maakt, is…” ‘Ons’: allemaal samen dus. We kunnen vast veel leren van deze mensen. Dit was voor mij een belangrijk moment van serendipiteit en voortschrijdend inzicht: gelukkig zijn doen we best samen.

Hetzelfde leren we ook uit het meest recente World Happiness Report; een grootschalig geluksverslag dat startte vanuit de Verenigde Naties en dat op regelmatige basis verschijnt. Ook hierin blijkt dat socia
le steun (‘social support’) een van de belangrijkste determinanten is van geluk op nationaal niveau (Helliwell e.a., 2016).world-happiness-report-2016

Wat is nu de belangrijkste sleutel tot het geluk? Laat de soundtrack met emotionele muziek nu maar starten. Beelden van schattige kinderen die samen dansen bij een ondergaande zon. Want misschien, heel misschien, is deze keer het antwoord echt wel eenvoudig, en ligt de belangrijkste sleutel tot het geluk in verbondenheid. Verbondenheid met andere mensen.

Hein Zegers is pionier van de positieve psychologie in België. Zijn doctoraat (UvH Universiteit Utrecht) gaat over eenvoud, welzijn en zin. Dit artikel is eerst verschenen in TPP, oktober nr. 4 2016.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *