Het laatste woord over geld en geluk

Door: Erica Verdegaal

Geld is het menselijk genieten in abstracto; wie van het geluk niet in concreto kan genieten, zet dus al zijn zinnen op geld. Dat zei de Duitse filosoof Arthur Schopenhauer in de negentiende eeuw. Die uitspraak past nog prima in deze tijd. Want waarmee associëren we een ‘goed pensioen’, een ‘succesvolle carriere’ of een ‘goed leven’? Vaak eerder met koopkracht, geld en bezit dan met geluk. En waarom spelen miljoenen mensen hoopvol mee in geld-gelukloterijen, bewonderen en benijden we de rijksten der aarde, en wordt er sinds mensenheugenis om geld gestolen, gelogen, bedrogen en gemoord, zélfs onder naaste familieleden en geliefden? Schopenhauer had en heeft gelijk. Met geld proberen we extra levensgeluk te kopen. Maar kan dat wel?

De afgelopen decennia heeft een lange rij wetenschappers op het verband tussen geld en geluk gekauwd. Veel geciteerd is de studie uit 2010 van Nobelprijswinnaar Daniel Kahneman en zijn collega Angus Deaton. Volgens dit duo hangt de correlatie af van het type geluk. Zij onderscheiden twee soorten: kortstondig geluk, oftewel: hoe voelde je je gisteren? En langdurig geluk, oftewel: hoe tevreden ben je over je leven? Kortstondig geluk blijkt mee te stijgen met je inkomen tot een bepaalde grens (in de V.S ligt die bij $75.000). Maar je langdurige geluk blijft ook boven die inkomensgrens doorstijgen naar rato van je inkomen. Wie € 20.000 verdient en er € 2000 bij krijgt, ziet zijn tevredenheid dus evenveel stijgen als iemand die een ton meeneemt en € 10.000 opslag krijgt.

Doelgerichtheid helpt

Toch was hiermee het laatste woord over geld en geluk blijkbaar niet gezegd. Recent concludeerden onderzoekers van Cambridge University namelijk dat de mate waarin iemand bij zijn karakter passende zaken koopt, sterk correleert met zijn geluksgevoel, ongeacht zijn inkomen. Dat lijkt me logisch: als je alleen aanschaft wat bij je past, in plaats van doelloos rond te shoppen, weet je wat je wilt. Je bent doelgericht bezig. En dat doelgerichte is volgens Patrick van Hees, auteur van het boek De Geluksprofessor, een van de drie belangrijkste factoren waarmee iemand zijn geluk kan bevorderen. Naast een doel hebben, zijn dat volgens Van Hees oprecht verbinding hebben met anderen, zoals familie, een partner, vrienden en collega’s. En tot slot ook de tijd en gelegenheid hebben om jezelf geestelijk op te laden, bijvoorbeeld door te sporten, wandelen, lezen of reizen.

Van Hees heeft het duidelijk niet over geld als geluksbron — en dat is juist. Al tientallen jaren weten onderzoekers dat het verband tussen geld en geluk minimaal is. De in geluk gespecialiseerde emeritus hoogleraar Ruut Veenhoven berekende ooit dat hoogstens 4% van de veranderingen in ons welbevinden toe te schijven zijn aan een daling of stijging van ons inkomen.

Die conclusie komt overeen met recent geluksonderzoek door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) waaruit blijkt dat onze gezondheid de grootste invloed heeft op geluk. Van de mensen die hun gezondheid zeer goed vinden, zei 95% gelukkig te zijn, terwijl van degenen met een slechte tot zeer slechte gezondheid maar 54% zich gelukkig voelt. Naast gezondheid noemt het CBS ook een liefdespartner, vrienden en betaald werk als belangrijke bronnen van geluk. Dat is interessant, want een partner en werk zijn ook de factoren die het besteedbaar inkomen van een huishouden aanzienlijk vergroten. Daarom lijkt het soms alsof geld gelukkig maakt. Maar dat is schijn.

Bron: fd.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *